هولوکاست: دانستنی های پایه


سل کشی یهودیان اروپا: هولوکاست
 

هولوکاست چیست؟
دلایل وقوع هولوکاست
کشتارهای جمعی
صحنه های هولوکاست
قربانیان
جلادان

هولوکاست: دانستنی های پایه

هولوکاست چیست؟

سرکوبی و کشتار حدود شش میلیون یهودی به صورت سازمان یافته و در مقیاس صنعتی به دست رژیم نازی و همدستانش را هولوکاست نامیده اند. واژه "هولوکاست" از ریشه یونانی به معنای "قربانی کردن با آتش" گرفته شده است." نازی ها که در ژانویه 1933 در آلمان به قدرت رسیدند، بر این باور بودند که آلمان ها "نژاد برتر" هستند و یهودیان را- که "پست تر" به شمار می رفتند- تهدیدی خارجی علیه به اصطلاح جامعه نژادی آلمان تلقی می کردند.
یهودیان تنها قربانیان نسل کشی نازی ها نبودند و نابودی گروه های دیگری، از جمله كولی ها، معلولان و برخی از اقوام اسلاو شامل لهستانی ها و روس ها نیز در دستور کار آلمان هیتلری قرار داشت. نازی ها همچنین فعالان چپ، اعضای فرقه مذهبی شاهدان یهوه

(یهوه صورتی از نام عبری خدا است) و همجنس گرایان را نیز به دلایل سیاسی، عقیدتی و رفتاری آماج سیاست نسل کشی قرار دادند.

دلایل وقوع هولوکاست

سوال اینجا است که چرا نازی ها چنین خشم و نفرتی را متوجه یهودیان کردند؟
پاسخ به این سوال در سنت بسیار قوی یهودستیزی در اروپای آن دوران ریشه دارد. یهودستیزی خاص آلمان نبود و حتی در نوشته های مارتین لوتر بنیانگذار کلیسای پروتستان نیز نفرت عمیقی از یهودیان مشهود است. بسیاری از مسیحیان از دوران باستان هویت خود را با یهودستیزی تعریف می کردند و یهودیان را باعث مصلوب شدن عیسی مسیح می دانستند.
در اواخر قرن نوزدهم یهودستیزی جامه نوینی به تن کرد و این نظریه ابداع شد که یهودیان "مانند یک نقص عضو در پیکر سیاسی جامعه" می باشند. قلم بدستان و سخنوران بسیاری این ایده را تبلیغ می کردند که یهودیان منشاء معضل ها و مشکلات جامعه هستند و به این نظریه ابعاد نژادی و زیست شناسانه می دادند.
در آلمان هیتلر و نازیها بعد از تسخیر قدرت در سال 1933 موفق شدند یهودیان را از جامعه آلمان جدا کنند، به رغم این که یهودیان آلمانی نسبت به هم کیشان خود در سایر کشورهای اروپایی بسیار در جامعه ادغام شده بودند. نازی ها در تبلیغات خود صحبت از "بلشویسم یهودی" می کردند و با چسباندن برچسب بلشویک به عموم یهودیان، طبقه متوسط آلمان را از یهودیان می ترساندند و پیروان دین یهود را خطر مهلکی برای جامعه آلمان می نمایاندند.

در این خصوص که چرا نازی ها دست به نابودی فیزیکی یهودیان زدند بحثهای بسیاری در میان مورخان جریان داشته است. برخی بر آنند که هیتلر همواره طرح ریشه کن کردن یهودیان را در سر می پرورانده و برخی دیگر معتقدند که کشتار یهودیان نتیجه یک فراگرد طولانی و پر فراز و نشیب بوده و سیاست نازی ها علیه یهودیان به تدریج و طی یک پروسه رادیکالیزه شد.
اسناد به دست آمده از آرشیو آلمان هیتلری روشن می کند که نازی ها از آغاز وجود میلیونها یهودی در سرزمینهایی که ارتش آلمان قصد اشغالش را داشت یک مشکل بزرگ قلمداد می کردند. راه حلی که در نهایت برای حل این مشکل برگزیده شد نابودی فیزیکی یهودیان اروپا بود. به این ترتیب آرمان بزرگ نازی ها یعنی ایجاد آلمان بزرگ عاری از یهودیان نیز محقق می شد.
برای اجرای این هدف، نازی ها راه های گوناگونی را آزمودند. طرح های مختلف نازیها شامل کوچ اجباری یهودیان و یا انتقال آنها به اردوگاههای کار اجباری می شد. از جمله این طرح ها انتقال یهودیان به شرق لهستان و از آنجا به سیبری بود. برخی مقامات نازی حتی پیشنهاد کردند که تمامی یهودیان اروپا به جزیره ماداگاسکار در شرق آفریق منتقل شوند.

با شروع جنگ در سال 1939 همه این طرح ها کنار گذاشته شد. همزمان نازیها به تجربیات جدیدی در کشتار دستجمعی با استفاده از اتاقهای گاز به دست آوردند. قربانیان این تجربه جدید معلولان جسمی و روانی بودند که در برنامه ای تحت عنوان "اصلاح نژادی" باید از بین می رفتند تا جامعه آلمان از چنین "آسیبهایی" پاکسازی شود.
در ژوئن 1941 ارتش آلمان به اتحاد شوروی حمله کرد و جنگ وارد مرحله نوینی شد. هیتلر این جنگ را "نبرد نهایی علیه بلشویسم یهودی" اعلام کرد، جنگی که سبعیت و وحشی گری در آن حدی نمی شناخت و نازی ها از ابتدا همه کنوانسیونها و قوانین بین المللی در مورد نزاع مسلحانه را در این جنگ به کنار نهادند.
ناکام ماندن نازی ها در اجرای کوچ جمعی یهودیان از اروپا، تجربه به کارگیری گاز برای کشتار دستجمعی و سریع دهها هزار معلول، و جنگ وحشیانه علیه اتحاد شوروی که در آن کشتار بیداد می کرد دست به دست هم دادند تا زمینه را برای "راه حل نهایی مسئله یهود" فراهم کنند. این "راه حل نهایی" سرانجام به کشتار شش میلیون یهودی منجر شد.

کشتارهای جمعی

قربانیان هولوکاست تحت شرایط بسیار متفاوتی جان باختند. وحشیانه ترین روشی که نازی ها برای کشتار یهودیان به کار گرفتند، خفه کردن آنان در اتاقهای گاز بود. این کار در شش اردوگاه مرگ در مقیاس صنعتی صورت می گرفت. در این شش اردوگاه که مشهورترینش آشویتس-بیرکناو نام داشت، حدود سه میلیون یهودی کشته شدند.

 

 

 

(Vernichtung durch Arbeit افزون بر این یک و نیم میلیون یهودی قربانی تیربارانهای صحرایی به دست یگانهای مختلف نازی شدند. این یگانها آینزاتس گروپن نامیده می شدند و در پشت جبهه های جنگ با شوروی به منظور قتل عام غیرنظامیان و به ویژه یهودیان فعالیت می کردند. علاوه بر این، یگانهای اس اس و همچنین نیروهای پلیس و ارتش آلمان نیز یهودیان بسیاری را تیرباران کردند. در برخی سرزمینهای تحت اشغال نازی ها در شرق اروپا، گروههایی از مردم بومی بطور مستقل به شکار یهودیان و کشتار آنها مبادرت می کردند.
سه شیوه کشتار کمتر مدنظر قرار گرفته اند اما به همان اندازه حائز اهمیت بودند: بیگاری در اردوگاههای کار اجباری، گرسنگی و بیماری. نازی ها در این اردوگاهها سیاست "نابودی از طریق کار") را با نتایج تکاندهنده ای پیش می بردند. هزاران یهودی نیز در اردوگاههای اسارت یا در گتوها از گرسنگی جان دادند.

  

صحنه های هولوکاست

هولوکاست در خارج از مرزهای آلمان به وقوع پیوست چرا که نازیها می خواستند کشتار یهودیان را دور از انظار مردم عادی آلمان انجام دهند. بیشتر کشتارها در لهستان و بخشهای اشغال شده اتحاد شوروی صورت گرفت. در سرزمینهای شوروی، چهار نیروی آینزاتس گروپن به کمک همدستان بومی خود یک و نیم میلیون یهودی را تیرباران کردند. اکثر این کشتارها به صورت اعدامهای دستجمعی صورت گرفت. شش اردوگاه مرگ که صحنه کشتار دستجمعی سه میلیون یهودی بود، همگی در خاک لهستان بنا شده بودند

 

 

 

 

  

  

قربانیان

در مجموع شش میلیون یهودی و صدها هزار تن دیگر که اکثرا کولی بودند قربانی "راه حل نهایی" نازی ها شدند.
اکثر یهودیانی که در فاصله سالهای 1941 و 1945 به قتل رسیدند لهستانی و روسی بودند. ماشین مرگ نازی ها تقریبا 2,7 میلیون یهودی لهستانی و 2,1 میلیون یهودی روسی را قربانی گرفت. در اواخر تابستان 1944 حدود 440 هزار یهودی مجارستانی مستقیما به اتاقهای گاز آشویتس-بیرکناو منتقل شدند. در مجموع نازیها 550 هزار یهودی مجارستانی را به قتل رساندند.

 

جلادان

مورخان تخمین می زنند که حداقل 500 هزار نفر در کشتار یهودیان در جریان هولوکاست فعالانه شرکت داشتند. سیاست نابودی یهودیان به دست سران نازی و به ویژه مردانی چون هاینریش هیملر و راینهارد هایدریش به اجرا گذاشته می شد. مسئولیت سیاسی "راه حل نهایی برای مسئله یهود" متوجه بالاترین سطوح نازیها و بطور خاص آدولف هیتلر و معاونش هرمان گورینگ بود