تاریخ یهودیان


تاریخ یهودیان

 

 

 

تاریخ چهار هزار ساله قوم یهود سرگذشت ملتی است که در سراسر جهان پراکنده شده و به صورت صدها جمعیت و تمدن جداگانه اما با ریشه ها و سنتهای مشترک رشد کرده است. پرداختن به چنین تاریخی فراتر از ظرفیت صفحات محدود وبسایت ما است و لذا در اینجا به صورت فشرده سرخط های اصلی این تاریخ طولانی و پر فراز و نشیب را مرور می کنیم.
یهودیان معتقدند که هزار سال نخست تاریخشان در تورات منعکس شده است. بنا بر روایت تورات، در قرن هفدهم قبل از میلاد ابراهیم و اسحق و یعقوب (پدران اولیه قوم یهود) که به خدای یگانه ایمان آورده بودند، در سرزمین اسرائیل مستقر شدند و در برهه ای از زمان به دنبال قحطی در سرزمین خود، برای یافتن آذوقه به مصر مهاجرت کردند.
در قرن سیزده قبل از میلاد بنی اسرائیل به رهبری حضرت موسی از مصر خارج شدند و چهل سال در بیابان میگشتند و ده فرمان را در کوه سینا دریافت داشتند
قرون سیزده و دوازده قبل از میلاد: بنی اسرائیل پس از چهارصد سال اقامت در مصر، دوباره به سرزمین پدری بازگشتند و از نو در خاک اسرائیل مستقر شدند.
1020 سال قبل از میلاد: یهودیان شیوه پادشاهی را بعنوان نظام حاکم بر کشورشان برگزیدند و شائول به عنوان نخستین پادشاه یهود گزیده شد.
هزار سال قبل از میلاد: حضرت داود که به عنوان پادشاه جانشین شائول گردید، اورشلیم را بنا کرد و آن را پایتخت خود اعلام داشت. پس از درگذشت حضرت داود، حضرت سلیمان تاج پادشاهی بر سر نهاد و خانه خدا (بیت المقدس) را در اورشلیم بنا نهاد که یهودیان از سراسر مملکت هر سال سه بار در اعیاد مهم یهودی به زیارت آن میرفتند. از دو هزار سال پیش که یهودیان در دنیا پراکنده شدند، اورشلیم به عنوان نماد ملیت و قومیت و باور مذهبی آنان، همیشه کانون امید و آرزو بود.
930 قبل از میلاد: حکومت تجزیه گردید و سرزمین اسرائیل به دو حکومت با نامهای یهودا و ییسرائل (اسرائیل) تقسیم شد.
722 تا 720 قبل از میلاد: حکومت اسرائیل به دنبال حمله سپاهیان آشور منهدم شد و ده قبیله یهود که در آن بخش از سرزمین می زیستند به اسارت برده شدند و از آن هنگام نشانی از سرنوشت آنان به دست نیامده و ازاین رو به نام ده قبیله گم شده شهرت یافته اند.
در 586 قبل از میلاد: حکومت یهودا نیز اشغال شد و این بار سپاهیان بابلی بودند که این بخش از سرزمین اسرائیل را به تصرف درآوردند و ساکنان آن را به سرزمین بابل (ناحیه بین النهرین امروز) با اسارت بردند.
از سال 538 تا 515 قبل از میلاد: یهودیان که به دست کورش کبیر پادشاه ایران از اسارت بابل رهائی یافته بودند، به دستور وی به سرزمین پدری بازگشتند و با کمک خاندان هخامنشی ایران خانه خدا (بیت المقدس) را دوباره بنا کردند..
در 332 قبل از میلاد: اسکندر مقدونی سرزمین اسرائیل را همانند بسیاری دیگر از نواحی خاورمیانه به اشغال درآورد و حکومت یونانی در آنجا برقرار کرد.
در سال 166 قبل از میلاد: یهودیان به رهبری خانواده مکابی (حشمونائیم) علیه اشغالگران یونانی که نمی گذاشتند آنان آئینهای دینی و مذهبی خود را به جای آورند به پا خاستند و علیه توهینی که به خانه خدا (بیت المقدس) روا داشته و موجب ناپاکی در آن گردیده بودند به شورش دست زدند که شش سال ادامه داشت و بالاخره با پیروزی یهودیان بر اشغالگران یونانی پایان یافت.
در سال 142 قبل از میلاد: مکابی ها حکومت خود گردانی برپا ساختند و به مدت سیزده سال فرمانروائی کردند.
از سال 129 قبل از میلاد: خاندان مکابی شیوه حکومت سلطنتی برقرار ساختند.
در 63 قبل از میلاد: اورشلیم به وسیله یک ژنرال رومی به نام پمپئی اشغال شد و حکومت خودگردان یهود فروپاشید.
از سال 63 قبل از میلاد تا سال 313 بعد از میلاد : حکومت رومیان
از 63 تا 4 قبل از میلاد: هورودوس پادشاه یهود که دست نشانده رومی ها بود در سرزمین اسرائیل به قدرت رسید و به بازسازی بیت المقدس ویران شده یهودیان پرداخت.
در سالهای 20 تا 33 میلادی: حضرت عیسی مسیح در شهر ناصره به موعظه و ترویج آئین خویش پرداخت و دین جدیدی که مسیحیت نام گرفت را پایه ریزی کرد.
در سال 66 میلادی: یهودیان علیه اشغالگران رومی به پا خاستند و با آنان درگیر شدند.
در سال 70 میلادی: واکنش سپاهیان رم نسبت به این خیزش ملی یهود بسیار خشونت آمیز بود. آنان یهودیان را ظالمانه سرکوب کردند و بیت المقدس یهود (خانه خدا) را ویران ساختند.
در 73 میلادی: آخرین مقاومت یهودیان علیه سپاهیان رم در تپه متصادا در هم شکسته شد و یهودیانی که نمی خواستند به اسارت دشمن درآیند به طور جمعی دست به خودکشی زدند.
در سال 210 میلادی: تدوین کتاب مذهبی- فلسفی میشنا به انجام رسید که یکی از مهمترین آثار مذهبی دین یهود محسوب می شود.
از سال 313 تا 636 بعد از میلاد: حکومت امپراطوری روم شرقی (بیزانس)
در سال 390 میلادی: کتاب تلمود در اورشلیم تدوین یافت که خود تفسیری بر میشنا محسوب می شود.
سالهای 636 تا 1099: حکومت اعراب
سال 691 میلادی: خلیفه اسلامی عبدالملک بر ویرانه های بیت المقدس یهود در تپه ای که بخش بزرگی از قسمت باستانی اورشلیم را تشکیل می دهد، مسجد با شکوه "قبة الصخره" را برپا کرد. این مسجد به روی صخره ای بنا گردیده که به اعتقاد مسلمانان جهان، حضرت ابراهیم به دستور خداوند حضرت اسماعیل را به روی آن نشاند تا به علامت ابراز وفاداری به پروردگار یکتا او را قربانی کند.
سالهای 1099 تا 1291: حکومت صلیبیون
سالهای 1291 تا 1516: حکومت مملوکیان
سالهای 1517 تا 1917: حکومت عثمانی
در سال 1564 : کتاب شولحان عاروخ (سفره گسترده) شامل مجموعه ای از قوانین و آداب دینی یهود تدوین شد.
در سال 1860: جمعیت یهودیان در بخش باستانی اورشلیم (که در داخل حصار قرار داشت) آنقدر زیاد شد که شماری از آنان در خارج از حصار شهر محله جدیدی بنا کردند که "میشکانوت شعنانیم" نام گرفت و نقطه عطفی در تاریخ بازگشت یهودیان به سرزمین مقدس محسوب می شود. از آن هنگام شمار یهودیان اورشلیم به طور چشمگیری بالا رفت و آنان به دور از جمعیت عرب و مسیحی بخش باستانی شهر، از امنیت بیشتری برخوردار گردیدند و کسب و کار آنان رونق گرفت.
در سالهای 1882 تا 1903: اولین موج مهاجرت بزرگ یهودیان روسیه به اراضی اسرائیل صورت گرفت.
در سال 1879: اولین کنگره جهانی صیونیسم به رهبری تئودور هرتصل در شهر بازل سوئیس برگزار شد که تشکیلات اولیه برپائی کشور اسرائیل را به وجود آورد.
در سالهای 1904 تا 1914: دومین موج مهاجرت یهودیان از روسیه و لهستان به فلسطین انجام شد. این مهاجرتها موجب تقویت چشمگیر جمعیت یهودیان این سرزمین گردید. مهاجران به کار کشاورزی روی آوردند و به آبادانی کشوری که امید داشتند به زودی برپا شود پرداختند.
در سال 1909: اولین کیبوتص (آبادی اشتراکی) به نام دگانیا و نخستین شهر مدرن یهودی به نام تل آویو پایه گذاری شد.
در سال 1917: با شکست امپراطوری عثمانی در جنگ جهانی اول، به چهار صد سال حکومت ترکها در خاورمیانه پایان داده شد.
از سال 1918 تا سال 1948: حکومت بریتانیا
از سال 1919 تا 1923: سومین موج مهاجرت یهودیان از روسیه به فلسطین انجام شد.
در سال 1922: جامعه ملل متفق (League of Nations) قیمومت فلسطین را به بریتانیا واگذار کرد. انگلیسیها سه چهارم از این سرزمین را ماوراء اردن نامیدند و آن را به حکومت عربی سپردند و تا یک چهارم این خاک را برای یهودیان باقی گذاشتند.
در سال 1931: یهودیان تشکیلات زیرزمینی مسلحانه خود را پایه گذاری کردند.
در سالهای 1933 تا 1939: با روی کارآمدن هیتلر در اروپا و افزایش اقدامات یهودستیزانه در این قاره روند مهاجرت یهودیان اروپایی به فلسطین رو به افزایش نهاد. همزمان درگیری میان گروههای مسلح عرب و یهودی شدت یافت. در سال 1939 انگلستان مهاجرت یهودیان اروپا به فلسطین را به شدت محدود ساخت.
در سالهای 1939 تا 1945: جنگ جهانی دوم در اروپا: نازی ها دهها میلیون انسان از جمله شش میلیون یهودی را به قتلگاه فرستادند.
در سال 1947: سازمان ملل با تصویب طرحی، برپائی دو کشور مستقل عربی و یهودی را به تصویب رساند.